ساخت خودروهای هیبریدی در حالی همزمان با طرح سهمیه بندی بنزین در کشور مطرح شد که شرکت های خودروسازی جهان نزدیک به یک دهه پیش با علم به نوسانات قیمت نفت در بازارهای جهان پیش بینی می کردند که مشتریان دیر یا زود به خرید خودروهایی با سوخت های جایگزین و در عین حال کم مصرف روی خواهند آورد. 

 

ساخت خودروهای هیبریدی در حالی همزمان با طرح سهمیه بندی بنزین در کشور مطرح شد که شرکت های خودروسازی جهان نزدیک به یک دهه پیش با علم به نوسانات قیمت نفت در بازارهای جهان پیش بینی می کردند که مشتریان دیر یا زود به خرید خودروهایی با سوخت های جایگزین و در عین حال کم مصرف روی خواهند آورد.

تجربه ای که در ایران نیز رخ داد و با سهمیه بندی بنزین، شاهد هجوم مشتریان به سمت خودروهای گازسوز بودیم.

هم اکنون دومین سوخت پرمصرف در ایران، بنزین است و طبق مطالعات صورت گرفته، علاوه بر آلایندگی بالای آن، هزینه های واردات بنزین و تولید آن نیز سنگین است. همچنین عمر متوسط ۵/۱۷درصد از خودروهای موجود در ایران بالاتر از حد استاندارد می باشد. با این حساب چاره اندیشی مسوولان برای جایگزینی سوختی دیگر به جای بنزین در خودروهای داخلی بیراه نیست.

هر چند سوخت CNG توانسته تا حدودی مشکلات مربوط به مصرف بی رویه بنزین را کاهش دهد، اما پای دیگر حامل های انرژی نیز هم اکنون به میان آمده است، از جمله استفاده از انرژی الکتریکی. بر همین اساس مدتی است که بحث ساخت خودروهای هیبریدی مطرح و اقداماتی نیز در این زمینه انجام شده است.تازه ترین خبر در این مورد هم امضای تفاهمنامه ای میان مسوولان وزارت صنایع و معادن و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای تولید موتورهای هیبریدی است. ستاد مدیریت حمل و نقل و مصرف سوخت که ۶ وزیر عضو کارگروه آن هستند برای کاهش مصرف بنزین سبد سوختی تعیین کردند که در سبد مذکور سهم هیبرید تنها یک درصد در نظر گرفته شده است .

هرچند اقدام مسوولان و صرف هزینه ای هنگفت در ساخت و طراحی موتور و خودرو هیبرید را می توان به فال نیک گرفت، اما این سوال مطرح است که آیا ذائقه جامعه ایرانی نیز در این مورد مدنظر قرارگرفته شده است یا خیر؟ با توجه به حرکت جامعه جهانی به سمت خودروهای هیبرید به چه میزان می توان به گسترش آن در ایران امیدوار بود؟ با این اوصاف نگاهی داریم به مشکلات خودروهای هیبرید که در کنار مزیت هایش نمی توان از آن چشم پوشی کرد.

خودرو هیبرید، جایگزین خودرو بنزین سوز می شود؟

طی سال های گذشته میلیاردها دلار در پروژه های مختلف تولید خودروهای الکتریکی در دنیا سرمایه گذاری شده است به این امید که خودروهای الکتریکی در آینده نزدیک جایگزین خودروهای بنزینی شود و از حجم گازهای گلخانه ای متصاعد شده در اثر کار کردن موتورهای بنزینی در خیابان های دنیا کاسته شود. نمایشگاه های بین المللی خودرو هم، این روزها مملو از خودروهای الکتریکی است که وعده روزهای خوب را به مشتریان می دهند، ولی مطالعات اخیر نشان می دهد که ضعف های خودروهای الکتریکی بسیار زیاد است و نمی توان انتظار داشت این خودروها در آینده نزدیک جایگزین خودروهای بنزینی شوند . از جمله مشکلاتی که خودروهای الکتریکی دارند این است که خودروهای مذکور نمی توانند با یک شارژ اولیه مسافت طولانی را طی کنند . در واقع با شارژ اولیه باتری خودرو تنها می توان ۳۵ تا ۴۰ مایل را طی کرد و پس از این مسافت باید از مقداری سوخت برای شارژ دوباره باتری استفاده شود . البته برخی این مسافت را به ۸۰ مایل رسانده اند ولی در نتیجه کار تاثیری ندارد. پژوهشگران بر این باورند تا زمانی که خودروها نتوانند با شارژ اولیه باتری ۲۰۰ مایل را طی کنند، نمی توان در مورد موفقیت خودروهای الکتریکی سخن گفت.

از طرفی با وجود اینکه آلایندگی خودروهای الکتریکی کمتر از خودروهای بنزینی است، ولی باز هم نمی توان گفت که این خودروها هیچ آسیبی به محیط زیست وارد نمی کنند. باتری خودروهای الکتریکی باید در فواصل زمانی مشخص شارژ شود و انرژی الکتریکی که برای شارژ باتری این خودروها به کار گرفته می شود از نیروگاه هایی تامین می شود که اغلب با زغال سنگ کار می کنند. تنها تفاوتی که استفاده خودروهای بنزینی با خودروهای الکتریکی دارد، این است که ما برای به کارگیری خودروهای الکتریکی از منابع انرژی احیا شدنی استفاده می کنیم، در حالی که در خودروهای بنزینی از منابع احیا نشدنی استفاده می شود .

سومین نقص خودروهای الکتریکی سرعت پایین آنها است . مطالعات نشان می دهد سرعت این خودروها نسبت به خودروهای بنزینی بسیار پایین است و برای مصرف کنندگان امروزی که به سرعت های بالا عادت کرده اند استفاده از این خودروها مطلوب نیست . خودروهای بنزینی با شتاب زیادی حرکت می کنند و بعضا ظرف کمتر از ۴ ثانیه به سرعت ۱۰۰ مایل در ساعت می رسند، در حالی که به طور متوسط یک خودروی الکتریکی برای اینکه از سرعت صفر به سرعت ۶۰ مایل در ساعت برسد بیش از ۸ ثانیه به زمان نیاز دارد و بعد از آن هم بیش از ۱۰۰ مایل در ساعت را نمی تواند بپیماید .

همچنین عمر باتری های خودرو های الکتریکی بسیار کوتاه است و در فاصله زمانی مشخص یا بعد از طی مسافت ۱۰ هزار مایل این باتری ها باید تعویض شوند و این کار هزینه بسیار زیادی در بر دارد. باتری های خودروهای الکتریکی بخش مهمی از خودروها هستند و به همین دلیل نقص در این بخش به معنای یک نقص بزرگ در خودروهای الکتریکی است . همچنین شارژ باتری های خودروهای الکتریکی ساعت ها طول می کشد که این نقص بزرگی است و اگر خودروسازان بتوانند مدت زمان شارژ باتری های خودرو را به کمتر از نیم ساعت برسانند، شاید بر شمار متقاضیان محصولات آنها اضافه شود .

تکنولوژی بالای خودروهای الکتریکی سبب می شود تا تعمیر آن یا برطرف کردن نقایص احتمالی توسط تمامی افراد فعال در صنعت تعمیر خودرو امکان پذیر نباشد و اگر در جاده یا حتی در شهرهای کوچک خودروهای الکتریکی با نقصی مواجه شوند، مالک آن نمی تواند تعمیرکار مناسب را بیابد و به دنبال آن استفاده از خودرو برای وی امکان پذیر نخواهد بود . این مشکل بزرگی برای مالک خودروهای الکتریکی است .

اگر چه تا کنون همواره سخن از استفاده خودروهای الکتریکی در داخل شهرهای بزرگ بوده است و هیچ یک از سازندگان توصیه نکرده اند که از این خودروها در مسیرهای بین شهری استفاده شود . به هر حال ضعف های خودروهای الکتریکی سبب شده است تا کارشناسان بازار خودرو اعلام کنند که نمی توان از این خودروها در آینده نزدیک استفاده کرد و این خودروها، خودروهای نسل های آینده بشر هستند .

 

   روزنامه دنیای اقتصاد ( www.donya e eqtesad.com )